logo
banner
*Tìm kiếm - Tra cứu thông tin:

Thượng tướng TRẦN VĂN TRÀ*

 

1. Chiến tranh là một hiện tượng xã hội. Nó là sản phẩm của xã hội loài người khi xã hội ấy còn có bóc lột, bất công, bất bình đẳng, khi trên thế giới còn nước này muốn lấn chiếm đất đai, bờ cõi của nước khác, dân tộc này muốn chiếm đoạt quyền lợi của dân tộc khác, muốn áp đặt lối sống lên đầu dân tộc khác. Khi còn có sản xuất, tàng trữ và buôn bán vũ khí, khi trên thế giới còn chênh lệch về giàu, nghèo, mạnh, yếu, còn phân biệt màu da và chủng tộc thì chiến tranh còn xảy ra bằng hình thức này hay hình thức khác. "Hòa bình trên thế giới chỉ nảy nở với một nền đại đồng trong thiên hạ".

Nhận thức như vậy, tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh dự liệu những phương pháp đấu tranh chính trị, ngoại giao, đối thoại để cố giải quyết một cách hòa bình mọi mâu thuẫn có thể giữa các dân tộc, cố tránh chiến tranh đi đến tiêu diệt chiến tranh. Điểm cơ bản của tư tưởng đó là lòng nhân ái, thương yêu quý trọng con người, tôn trọng quyền con người được sống tự do và hạnh phúc trên giang sơn và trong quần thể xã hội của mình. Đồng thời, tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh cũng đề cao cảnh giác trong một thế giới còn đầy rẫy mầm mống chiến tranh, cũng dự liệu đường lối phương pháp chiến tranh bảo đảm chắc thắng cho chiến tranh chính nghĩa, tự vệ khi buộc phải tiến hành.

Ngày nay thế giới không còn chia làm hai cực để đối đầu lẫn nhau, luôn phung phí trí tuệ và của cải loài người để tăng cường lực lượng giữ thế cân bằng hay phá bỏ cân bằng thế lực. Ngày nay con người đã làm ra những vũ khí có uy lực vô biên nhưng cũng chính con người đã chứng tỏ có khả năng vô hiệu hóa bất cứ loại vũ khí nào. Vũ khí và chiến tranh không còn là phương tiện định đoạt vận mệnh con người và chính con người với năng lực vô biên mới định đoạt số phận của mình. Chiến tranh Việt Mỹ vừa qua (1954-1975) và cả chiến tranh Vùng vịnh nữa cũng đã chứng tỏ kẻ sử dụng vũ khí và chiến tranh không hề đạt được âm mưu của mình.

Ngày nay, nhân tố kinh tế, quyền lợi kinh tế của mỗi nước, của mỗi khu vực đã vươn lên giữ vai trò quan trọng trong diễn biến tình hình thế giới. Nó ảnh hưởng quyết định đến chính trị và quân sự, đến quan hệ quốc tế. Đại đa số người dân ở các nước phương Đông cũng như ở các nước phương Tây đều không thỏa mãn với đời sống khó khăn về vật chất, nghèo nàn về tinh thần, bất công trong xã hội, trong lúc nền khoa học và kỹ thuật đi đôi với nền sản xuất lớn ra của cải của loài người đang phát triển cao. Nhu cầu một sự ổn định về chính trị để phát triển về kinh tế, phân phối công bằng, nâng cao đời sống con người, nhu cầu một nền văn hóa nhân bản, làm đẹp thêm đời sống con người là tối cần thiết.

Nhưng thế giới còn có hai tư tưởng, chế độ khác nhau: Tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa. Cái thiện, cái ác vẫn đấu tranh không dứt.

Ngày nay, chủ nghĩa tư bản đã bộc lộ sự già cỗi, lỗi thời và loài người cũng đã chán chường đối với nó. Tuy nó đã lợi dụng được sự phát triển thần kỳ của khoa học và kỹ thuật để nâng cao sản xuất ra của cải vật chất với công nghệ tiên tiến nhưng chưa hề thỏa mãn được nhu cầu của con người cả về tinh thần lẫn vật chất. Ngược lại, nó đã đem lại không ít tai họa cho nhân dân đông đảo ở ngay tại các nước tư bản: nghèo đói, thất nghiệp, tội ác, kỳ thị chủng tộc, bất công, đồi trụy về tinh thần... Con người mong mỏi một chế độ công bằng hơn, không bị bóc lột và đối xử tàn tệ giữa người và người, sống không chỉ đủ thỏa mãn nhu cầu vật chất mà cả nhu cầu về tinh thần được nâng cao, đúng với phẩm giá cao quý của con người. Đó chỉ có thể là chủ nghĩa xã hội trong đó người với người thực sự là bạn, hoàn toàn tự do và bình đẳng, thương yêu và đoàn kết, chinh phục vạn vật vì hạnh phúc con người. Nhưng chủ nghĩa tư bản không thể thay đổi bản chất tham lam, ích kỷ của nó, chỉ muốn bảo tồn quyền lợi và hưởng thụ của một thiểu số, áp bức bóc lột đại đa số, muốn áp đặt lối sống tự do cá nhân cao độ làm hại đến tự do của người khác, hô hào kiểu quyền con người được nô dịch kẻ khác, làm bá chủ thiên hạ bằng mọi cách.

Loài người không thể tha thứ cho sự bất công và bất nhân. Vì vậy trước hết mọi dân tộc phải tự bảo vệ quyền lợi và hạnh phúc phát triển ngày càng cao của dân tộc mình, chống lại mọi âm mưu và thủ đoạn diễn biến hòa bình, bảo vệ tư tưởng, lối sống, chế độ của mình chọn lựa phù hợp với hạnh phúc của mình. "Có tự do mới độc lập, có tự cường mới tự do".

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, chỉ có đoàn kết thân ái với nhau mới thành sức mạnh tập thể, với ý chí và quyết tâm, nhất định sẽ bảo vệ thành công độc lập tự do và phẩm giá, hạnh phúc của mình trong bất cứ hoàn cảnh nào. Nhân ái, đoàn kết hữu nghị trong một dân tộc, giữa các dân tộc trong một khu vực để giữ vững hòa bình, ổn định và phát triển khu vực, giữa khu vực này với khu vực khác, ra cả thế giới. Muốn vậy phải tôn trọng quyền bình đẳng và tự do của mỗi con người, mỗi tập thể, xã hội, giữa các tập thể, xã hội. Tự do và hạnh phúc của mình không xâm phạm tự do và hạnh phúc của người khác, tự do và hạnh phúc cá nhân phải nằm trong khuôn khổ tự do và hạnh phúc của cả tập thể, xã hội, như tư tưởng văn hóa truyền thống phương Đông.

Đảng Cộng sản Việt Nam tuyên bố: Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước, tiến hành đường lối đối ngoại hữu nghị và hòa bình với các dân tộc là đúng với tư tưởng cách mạng, tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh. Chúng ta không cần chiến tranh, các dân tộc đều cần ổn định và phát triển. Vì vậy tìm mọi cách để tránh chiến tranh, giữ vững hòa bình, xây dựng kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân, bảo tồn bản sắc dân tộc là đường lối đúng đắn nhất theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

2. Ngày nay, ta đang ở trong một thế giới mà mầm mống chiến tranh vẫn còn, âm mưu thôn tính, bành trướng, chiếm đoạt đất đai và tài nguyên chưa hết. Mưu đồ diễn biến hòa bình, áp đặt tư tưởng, văn hóa, lối sống tư bản chủ nghĩa cho người khác vẫn đang mưu mô thực hiện; vì vậy, luôn đề cao cảnh giác, "kiến quốc phải đi đôi bảo vệ Tổ quốc", bảo vệ con đường xã hội chủ nghĩa của nhân dân ta đúng theo tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh là vô cùng quan trọng. Trong lúc ra sức tránh chiến tranh, tranh thủ hòa bình, ổn định trong nước, trong khu vực, trên toàn thế giới, thì cần có kế hoạch và sẵn sàng mọi mặt kiên quyết giành thắng lợi nếu buộc phải tiến hành chiến tranh tự vệ, chính nghĩa. "Không đến nguy cơ thì ta chớ chiến tranh" nhưng khi đã chiến tranh thì nhất định phải thắng. Muốn vậy phải chuẩn bị sẵn: một chiến lược quốc phòng phù hợp, một hậu phương vững chắc, một lực lượng tổng hợp của chiến tranh nhân dân, những bảo đảm để thực hiện chiến dịch, chiến thuật, nghệ thuật quân sự theo tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh.

Chiến lược quốc phòng đúng phải phù hợp với tình hình trong nước và thế giới từ nay tới đầu thế kỷ XXI rồi phải phù hợp với từng thời kỳ sau đó. Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh luôn sát với thực tế, xác định đúng đối tượng, kẻ thù chính và phụ trong từng thời kỳ, luôn thêm bạn bớt thù, xác định đúng nhiệm vụ từng chiến trường mà tổ chức và bố trí lực lượng phù hợp. Cần phân tích chính xác các mâu thuẫn có thể gây ra xung đột, chiến trường có thể phải tác chiến, để có sẵn các kế hoạch và biện pháp chính trị, quân sự, tổng hợp. Luôn giữ thế chủ động bất kể trong tình huống nào. Không cho phép để bị buộc phải đối phó bị động trong lúc không sẵn sàng, vì điều đó dẫn đến thất bại. "Bất kỳ hòa bình hay chiến tranh, ta cũng phải nắm vững chủ động, phải thấy trước, chuẩn bị trước".

Năm 1954, khi mới giành được độc lập ở nửa nước phía Bắc, Bác đã nói: Trước kia ta mới có rừng núi, có đêm; ngày nay ta có thêm sông, thêm biển, thêm cả ngày. Đất nước ta bao la. Anh em ta đông đúc. Hôm nay Tổ quốc ta được độc lập và thống nhất, bờ cõi ta rộng rãi bao la. Ta có núi rừng, có sông, biển, có thềm lục địa giàu tài nguyên thiên nhiên, có các đảo gần, đảo xa; có bầu trời mênh mông, có dân cư đông đúc. Đất nước giàu đẹp của ta không phải là một nước quá nhỏ, dân tộc thông minh chúng ta không còn thiếu kinh nghiệm tự bảo vệ. Chiến trường của chúng ta thật là phong phú đa dạng, có đất liền, có hải đảo, có trời cao, có biển rộng. Nơi nào tài nguyên nhiều, quý mà kẻ thù dễ dòm ngó, ở đó phải có lực lượng thích hợp bảo vệ. Nơi nào quyền lợi dân tộc dễ bị chiếm đoạt, ở đó phải có kế sách phòng giữ. Lịch sử đất nước, nhân dân ta lắm phen từ tay không làm nên sự nghiệp. Áp dụng tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh ta từ không trở thành có, từ yếu trở thành mạnh: "Có dân là có tất cả”. Quan trọng hàng đầu là nhìn xa, thấy trước, có kế hoạch sẵn, có chuẩn bị chu đáo. Khi trời êm phải dự đoán trước có ngày biến động, khi đang bão tố, phải bình tĩnh chế ngự cho yên bình.

3. Trước kia có hai siêu cường khua vũ khí ghìm nhau. Nay có nhiều siêu cường tranh nhau về kinh tế để làm bá chủ thiên hạ, quyết định mọi diễn biến tình hình thế giới theo ý muốn của mình, vì quyền lợi của riêng mình. Mâu thuẫn trước mắt về kinh tế, chính trị cũng có thể dẫn đến mâu thuẫn đối chọi về vũ trang, cục bộ, nơi này hay nơi khác. Thế giới có thể còn phức tạp hơn trước nhiều. Nhưng dù phức tạp như thế nào đi nữa, tranh giành quyền lợi về kinh tế, ảnh hưởng về chính trị, chiếm đoạt bằng vũ trang hay diễn biến hòa bình thì theo tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh, con người vẫn giữ vai trò quyết định.

Một khi con người đã được giác ngộ, đoàn kết chặt chẽ với nhau thành sức mạnh, quyết tâm đứng lên tự bảo vệ quyền lợi của mình thì không một kẻ thù nào, không một thủ đoạn kinh tế nào, chính trị, quân sự hay văn hóa nào có thể thắng nổi. Đó là truyền thống dân tộc ta, là tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Dù ngày nay hay ngày mai có xảy ra chiến tranh thì đó vẫn là chiến tranh nhân dân, toàn dân chiến đấu, toàn diện chiến đấu, chiến đấu du kích và chiến đấu chính quy mà quân đội nhân dân hiện đại hóa, cốt tinh không cốt nhiều, làm nòng cốt. Kinh nghiệm đã qua được phát triển và sáng tạo cho phù hợp với thời kỳ và tình hình mới vẫn có giá trị cao. Kết hợp hiện đại và truyền thống trong tổ chức và bố trí lực lượng cũng như trong chiến đấu phải là một nguyên tắc.

Chiến đấu trong chiến tranh hay xây dựng trong hòa bình vẫn là lực lượng quần chúng nhân dân quyết định thắng bại. Vận động, giác ngộ, tổ chức nhân dân lại khi nào cũng là công việc cơ bản của mọi công việc cách mạng. Vì vậy các đoàn thể nhân dân cách mạng là cốt lõi của toàn dân. Một chế độ cách mạng vì lợi ích của nhân dân phải dựa vào các tổ chức quần chúng cách mạng mà lãnh đạo và huy động các phong trào hành động của quần chúng. Chiến đấu hay xây dựng cũng phải tạo cho các tổ chức quần chúng cách mạng có nhiệm vụ, vai trò và quyền hạn tham gia và giám sát mọi mặt đời sống xã hội. Có như vậy mới đúng là nhân dân làm chủ, mới đoàn kết được toàn dân lo việc xây dựng hay bảo vệ Tổ quốc. Phải có một Đảng vững mạnh, thực sự cách mạng, "ngoài lợi ích của dân tộc, của Tổ quốc, thì Đảng không có lợi ích nào khác" như Hồ Chí Minh đã nói. Phải có một chính quyền do dân, tức là do nhân dân bầu ra, vì dân, tức là phải vì quyền lợi chung của toàn dân mà làm, tức là một chính quyền nhân dân thực sự. Đó là cơ chế lãnh đạo của một chế độ đi lên chủ nghĩa xã hội, hoàn toàn dân chủ, có thể đối đầu với bất cứ khó khăn nào, có thể giành toàn thắng trong diễn biến của chiến tranh hay diễn biến hòa bình.

"Có lực lượng dân chúng việc to tát mấy, khó khăn mấy làm cũng được. Không có, thì việc gì làm cũng không xong"1. Một Đảng lãnh đạo chỉ có mục tiêu vì quyền lợi của nhân dân mà chủ trương và hành động thì tập hợp được toàn dân đấu tranh, là "có lực lượng dân chúng”.

Đó là điều cơ bản của tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh, bảo đảm toàn thắng bất cứ kẻ thù nào, vũ khí nào, ở thời đại nào.

 

Nguồn: Thượng tướng Trần Văn Trà: Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh,

Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1994, tr.90-98.

____________

* Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.

1. Hồ Chí Minh: Toàn tập,Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.5, tr.295.

115 nhac
88 nhac
Bên Lăng Bác Hồ
Vũ Minh Vương
59 nhac
Bác vẫn bên ta
NSND Lê Dung
90 nhac
103 nhac
Biết ơn cụ Hồ
Tốp ca nam nữ Đài TNVN
80 nhac
56 nhac
Cô gái Pako
NSND Thu Hiền
110 nhac
67 nhac
93 nhac
131 nhac
89 nhac
94 nhac
70 nhac
Người Về Thăm Quê
Đức Thuyết
82 nhac
93 nhac
Thăm Bến Nhà Rồng
NSUT Thanh Thanh Hiền
96 nhac
89 nhac
82 nhac
104 nhac
Từ Làng Sen
Phạm Phương Thảo
86 nhac
Vầng Trăng Ba Đình
NSND Thanh Hoa
52 nhac
Viếng Lăng Bác
Hương Mơ
86 nhac
Việt Nam Đẹp Nhất Có Tên Bác Hồ
Hợp xướng Nhà Hát GHVN
81 nhac
Lời Bác Hồ Rung Chuyển Bốn Phương
Đoàn ca múa QK Việt Bắc
120 nhac
Suối Lê Nin
Thúy Hà
92 nhac
Miền Nam Đón Mừng Thơ Bác
Tốp ca nữ Đài TNVN
54 nhac
Về Chùa Trầm Nhớ Bác
Hồng Liên-Phương Quý.
67 nhac
Mang Hình Bác Chúng Ta Đi
Tốp ca nam nữ Đài TNVN
75 nhac
107 nhac

 

SÁCH  ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN HỌC TẬP VÀ LÀM THEO

TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH  HỒ CHÍ MINH

Hotline: 0376351594

Email: Lehaonlu@gmail.com

Đang online : 8

Hôm nay : 68

Trong tháng : 1997

Tổng truy cập : 25282